Strona gminy Woźniki

  Ze Śląska opisano nowego cynodonta (przodkowie ssaków) nazwanego Polondon woznikiensis. Nowy rodzaj utworzono na podstawie 22 maleńkich zębów i fragmentu kości ramiennej, które wydobyto w cegielni w Woxnikach koło Częstochowy. Są to najstarsze i najliczniejsze triasowe szczątki przodków ssaków w Europie. Z tego samego wieku czyli sprzed ok. 230 milionów lat z Niemeic jest znany tylko jeden zupełnie inny ząbek. Zęby podobne do polondona pochodzą tylko z Indii (pięć okazów) i z USA (jeden okaz).

Ssaki powstały z cynodontów ok 200 milionów lat temu i były to malutkie zwierzątka podobne do dzisiejszej ryjówki. Ich szczątki są bardzo rzadkie i najczęściej zachowują się tylko zęby. Zęby zawansowanych cynodontów i prassaków były opisywane głównie z młodszych osadów, datowanych na 210-205 milionów lat. Jeden taki ząbek opisano nawet z Polski (z Lisowic). Prymitywne cynodonty są znane z całego świata, także z Europy (Niemcy i Rosja), ale z ery paleozoicznej, czyli sprzed 255 milionów lat.

Pierwsze publikacje na temat skamieniałości sprzed 230 milionów lat z cegielni w Woźnikach   pochodzą z 2011 roku i są autorstwa niemal tego samego zespołu. Opisano wtedy szczątki wyjątkowo rzadkich gadów ssakokształtnych - dicynodontów, płazów tarczogłowych, fitozaurów i pradinozaurów. Przez ostatnie lata w cegielni badacze znaleźli jeszcze szczątki gadów pancernych i szybujących. Wcześniej pojedyncze zęby gadów opisywane były z Woźnik przez niemieckich geologów jeszcze w XIX wieku.

Artykuł pod tytułem "A new  early Late Triassic ono-mammaliaform eucydont from Poland" został napisany przez Tomasza Suleja,  Grzegorza Niedźwiedzkiego, Mateusza Tałandę, Dawida Dróżdża i Ewę Harę i ukazał się w amerykańskim czasopiśmie "Historical Biology", na razie tylko on-line. Autorzy pracują w Instytucie Paleobiologii PAN, na Uniwersytecie w Uppsali i na Uniwersytecie Warszawskim.

Fot. Earth Archives