Strona gminy Woźniki

Babienica leży w zachodniej części naszej gminy. Liczy ok. 1000 mieszkańców i rozciąga się na obszarze 900 ha. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z dokumentu z 1529 roku.

O pochodzeniu nazwy miejscowości istnieją dwie legendy:

Pierwsza mówi o strasznej zarazie, która w krótkim czasie uśmierciła wszystkich mieszkańców, oprócz jednej kobiety. Ludzie bali się zbliżać do granic miejscowości. Znalazł się jednak śmiałek, który po powrocie miał wypowiedzieć słowa: "zaraza wszystkich zabiła, a jednej babie nic nie zrobiła". Inne podanie głosi, że ocalała kobieta wymodliła swoje życie przed kapliczką, która kiedyś stała w miejscu dzisiejszej murowanej kaplicy. Wizerunek klęczącej pod krzyżem kobiety widnieje na herbie Babienicy. Pieczęć z tym herbem pochodzi z 1829 roku. Używano jej do 1922. Krzyż w herbie jest złoty, kobieta ubrana na biało, niebieskie tło.

Drugi, starszy herb też związany jest z legendą. Po raz pierwszy, pieczęci z herbem użyto na dokumencie z 1802 roku. Przedstawia ona kobietę trzymającą w ręku nić. Ta babia nić nawiązuje do legendy głoszącej, że dawno temu Babienica słynęła z wyrobu tkanin wykonanych z nici i przędzy wyrabianych przez jedną z kobiet. Kiedy pewnego dnia kobieta opuściła, z niewiadomych przyczyn, wioskę rzemiosło upadło.

Psary to wieś licząca ok. 1 200 mieszkańców i rozciągająca się na powierzchni 517 ha. Miejscowość posiada jedyne w gminie Liceum Ogólnokształcące.

Zabytki, jakie możemy tu znaleźć to:

• kapliczka i krzyż na ulicy Lompy pochodzące z 1870 roku,
• kapliczka na "Ślęzkowym" z XVIII wieku,
• istnieją również trzy kapliczki przydrożne, które powstały na początku XX wieku.

Walorem przyrodniczym jest rezerwat przyrody na Górze Grojec. Psary powstały prawdopodobnie w XIII wieku. Pełniły wtedy funkcję osady służebnej, której ludność zajmowała się hodowlą psów na potrzeby księcia. Pierwsze wzmianki w dokumentach o Psarach pochodzą z 1529 roku i dotyczą płacenia na lubszecką parafię.

Herb miejscowości to złoty pies na niebieskim tle.

O Górze Grojec istnieje wiele legend. Oto jedna z nich, spisana przez Józefa Lompę: "(...) lud mówi tak o rodzinie rycerza, co posiadał grojski zamek: Rycerz ten miał córkę nadzwyczajnej piękności. Była pieścidełkiem swych rodziców, którzy ją nader kochali; to tylko rodzicom nie było do smaku i gniew ich na nią ściągał, iż nigdy namówić jej nie mogli, aby z nimi do kościoła udać się chciała. Pewnego razu, gdy ją matka do kościoła iść namawiała i prosiła, a ona jej woli powolną być nie chciała, rozgniewana matka wyrzekła straszne słowa przekleństwa i oddaliła się sama do kościoła.

Córka uczuła boleść i skruchę, ale powodem tego jej nieposłuszeństwa była gorąca miłość do ubogiego, nie walecznego i cnotliwego młodziana, z którym korzystając z nieobecności rodziców zwykła się schadzać w kapliczce pod Psarami, gdzie się wzajemnie pocieszając miłe chwile pędzili. I tą więc razą po odejściu rodziców na tę tajemną schadzkę wybierać się poczęła. Aliści, o okropność! Gdy wrócili rodzice, zamiast zamku znaleźli gruzy zapadłe w głębiny góry. Nie chcieli więc stroskani rodzice budować się nowo na grobie córki, ale na drugiej górze zbudowali zamek, który na pamiątkę nieszczęsnych lubowników Lubszą się zwać począł. (...) w miejscu zapadłego zamku duch dziewicy unosi się o północy, a kto by górę Grojec od 11 do 1 godziny w nocy obszedł na kolanach, ten ową duszę z czyśćca wybawi. "

Czarny Las. W 1835 roku przyłączono do Śląska obszar leśny zwany Czarnym Lasem. Kilka lat później dokonano wyrębu starodrzewia, które tam rosło. Po czarnym lesie pozostała tylko nazwa. W 1853 roku założono tu osadę dworską - Helenenthal. Sołectwo Czarny Las leży w północnej części gminy. Zajmuje obszar ok. 490 ha z czego 140 to lasy.
Wśród zabytków można wymienić dworek wybudowany na przełomie XIX i XX wieku, widniejący w herbie Czarnego Lasu. Budynek odgrywał ważną rolę w okresie plebiscytowym. To tu Wojciech Korfanty, dyktator III Powstania Śląskiego, podpisał odezwę nawołującą polskojęzyczną ludność Górnego Ślaska do zbrojnego powstania.
Przez kilkadziesiąt kolejnych lat obiekt zmieniał swoich właścicieli. W 1988 roku powstał w nim Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy "Dworek". W 2003 roku uruchomiono tu czterogwiazdkowy Hotel Pałac Czarny Las, który dziś tworzy bazę noclegową i szkoleniową z własną restauracją.

Dyrdy i Sośnica od 1975 roku wchodzą jako jedno sołectwo w skład miasta Woźniki. Rozciągają się na powierzchni 882 ha i liczą 450 mieszkańców.
Zabytki :
• grób żołnierski przy ulicy Miodowej,
• Kapliczka w Dyrdach z 1875 roku,
• zajazd z początku XX wieku.
Pierwsza wzmianka o Sośnicy pochodzi z 1830 roku i opisuje ją jako pustkowie. Nazwy miejscowości pochodzą od nazwisk dawnych właścicieli: Sośnicy i Dyrdy. Herb symbolizuje duże urodzaje w Dyrdach i przewagę lasów, w których mieszka dużo zwierzyny.
Kaplica Marii Panny przy ulicy Piaskowej pochodzi z 1875 roku. Została ufundowana przez rodzinę Sreter. Od połowy lat 80 w kapliczce odprawia się w każdą niedzielę mszę św. Wcześniej odprawiano tylko msze odpustowe.

Kamienica rozciąga się na obszarze 950 ha i mieszka w niej ponad 800 osób. Miejscowość ma charakter rolniczy, najczęściej występują tu gospodarstwa o powierzchni 4 ha. Pierwsze wzmianki o Kamienicy pochodzą z 1529 roku i dotyczą też Psar i Babienicy. Przed 1783 roku wybudowano szkołę powszechną. Ok. 1880 roku przebudowano budynek, obecnie znajduje się w nim ośrodek zdrowia. Według legendy nazwa "Kamienica" pochodzi od góry kamieni, które miały zostać po zniszczeniu miejscowości w czasie jednej z wojen. Pochodzenie nazwy można też tłumaczyć kamienistym podłożem gruntów, na których zbudowano Kamienicę. Przymiotnik "Śląska" ma odróżnić Kamienicę od Kamienicy Polskiej.
W herbie Kamienicy znajduje się wcześniej wspomniana góra kamieni.

Kamieńskie Młyny. Wieś położona na 1 202 ha powierzchni liczy ok. 600 mieszkańców.
Pierwsze wzmianki pochodzą z 1707 roku z ksiąg parafialnych. Wtedy Kamieńskie Młyny były przysiółkiem Kamienicy (stąd nazwa "Kamieńskie Młyny"). We wsi znajdowały się dwa młyny wodne, obecnie jeden z napędem elektrycznym. Jego budowę ocenia się na początek XX wieku.
Z miejscowością łączą się też wydarzenia historyczne z okresu wojen napoleońskich. Pochowano tu żołnierzy Napoleona, którzy w 1812 roku zamarzli wracając do domu.
Kapliczka pod wezwaniem św. Nepomucena wzniesiona została kilkanaście metrów od przepływającego w pobliżu małego strumyka, w przeszłości stanowiącego granicę pomiędzy Śląskiem a Rzeczpospolitą, między Rosją a Prusami, obecnie będącą granicą powiatu lublinieckiego.
Zabytek zbudowany jest z kamienia polnego. Kapliczkę wybudowano na planie czworoboku. Wewnątrz znajduje się drewniana figura św. Nepomucena pokryta polichromią, wykonaną farbami olejnymi. Czterospadowy daszek zwieńczony jest chorągiewką z napisem: Roku Pańskiego 1711. Jest to najstarsza zachowana kapliczka w naszej gminie.

Ligota Woźnicka. W odległości 2 km od Woźnik znajduje się Ligota Woźnicka. Wchodzi ona w granice administracyjne miasta Woźniki (podobnie jak Czarny Las, Dyrdy i Sośnica). Rozciąga się na obszarze 764 ha, liczy ok. 700 mieszkańców.
Pierwsze wzmianki o Ligocie widnieją w Przywileju księcia Bernarda z 1454 roku, w którym wyłączono wieś spod jurysdykcji wójta woźnickiego i włączono ją do majątku lubszeckiego. W 1975 roku Ligotę włączono do Woźnik.
Nazwa Ligoty wskazuje na ulgi podatkowe zastosowane w procesie osadniczym: Ligota - Lgota (ulga, wolnizna). Herb Ligoty to złote koło od wozu na niebieskim tle. Symbolizuje dawną przynależność Ligoty do Woźnik (stąd też nazwa "Ligota Woźnicka").
Kapliczka i krzyż w Ligocie:
Przydrożny krzyż z dzwonnicą znajduje się w środku Ligoty. Ufundował go hrabia Gaschin w 1777 roku.
Legenda mówi, że dzwon miał moc odpędzania nawałnic i klęsk żywiołowych. Pewien urzędnik chciał, żeby dzwon zadzwonił na pogrzebie jego córki. Od tego czasu dzwon stracił swoją moc.

Lubsza rozciąga się na powierzchni 1 073 ha i liczy prawie 1000 mieszkańców.
Nazwa Lubsza nawiązuje do imienia Lubuszy, słowiańskiej bogini miłości, lub do "lubszej" czyli milszej. Chodzi tu o podanie o zapadłym zamku na Górze Grojec. Według językoznawców, określenie "lub" w słowie Lubsza oznacza nawiązanie do krajobrazu miejscowości: terenu górzystego, poprzecinanego licznymi rozpadlinami i dolinami. Pierwsza pieczęć z 1802 roku przedstawia herb Lubszy jako pług bez przednich kół. Druga z 1869 roku przedstawia ten sam pług lecz już z kołami.
Wśród zabytków możemy wymienić: kościół, plebanie i trzy kapliczki.
Lubsza to miejscowość, której tradycja sięga XIV wieku a dokładnie roku 1314, kiedy to niejaki Jescho von Lubschaw występuje jako świadek w spisaniu aktu natorialnego sprzedaży młyna.
O parafii w Lubszy pierwsze wzmianki pojawiają się już w 1374 roku. Kościół pod wezwaniem św. Jakuba Starszego najprawdopodobniej wzniesiono na przełomie XV i XVI wieku na miejscu poprzedniego, drewnianego kościoła. W 1600 roku został przekształcony i oddany protestantom. W 1633 roku powrócił z powrotem w ręce katolików, którzy go odbudowali z ruiny. W 1823 wzniesiono kaplicę pod wezwaniem św. Antoniego oraz odbudowano wieże.

Strona interotowa: www.lubsza.org

Piasek. Miejscowośc istniała już w XVIII wieku. W 1755 roku po odebraniu protestantom kościoła parafialnego w Lubszy wybudowano w Piasku kościół ewangelicko - augsburski. Na początku XX wybudowano, do teraz zachowaną, karczmę.
Osobliwością miejscowości jest liczący 260 lat buk zwyczajny w Smolanej Budzie. Ma on 27 metrów wysokości.
Do 1922 roku oficjalną nazwą Piasku był Ludwigsthal (od nazwiska właściciela - Ludwika von Puckler), lecz nazwą "Piasek" posługiwano się już w XIX wieku. Nawiązuje ona do charakteru gruntów wioski.
W herbie Piasku widnieje kościół.
Większość pierwszych osadników Piasku była wyznania ewangelickiego, dlatego wybudowano dla nich kościół i szkołę. Kościół, który wzniesiono w 1755 roku był drewnianym budynkiem bez wieży. Niestety już po trzech latach spłonął od uderzenia pioruna. W 1760 roku poświęcono nową, murowaną świątynię. Zbudowana jest ona na planie prostokąta, od strony wschodniej znajduje się kwadratowa wieża zbudowana w 1820 roku. Kościół pokrywa wysoki czterospadowy dach. Wnętrze pokryte jest płaskim stropem, zakrystia kolebkowym.

  Drogobycza. Jedna z opowieści podaje, że nazwa miejscowości pochodzi od potocznego określenia drogi, ktorą pędzono bydło z Polski przez Śląsk na Węgry. Inna przypisuje nazwę określeniu żydowskich kupców zatrzymujących się w karczmie, którzy mowili, że w przygranicznej wsi Zimnej Wodzie ( od przepływającego obok granicznego potoku Zimna Woda ) są "słone ceny", czyli "drogo bycz". Z czasem osadę po drugiej stronie granicy dla odróżnienia nazwano Drogobyczą. Istnieje także spisana legenda mowiąca, że w czasie  potopu szwedzkiego przez Drogobyczę ze skarbami uciekało dwóch mężczyzn. Po przejściu granicy, jedne z nich, ukrył skarb w polu i postawił tam drewniny krzyż. Z biegiem lat krzyż zmurszał i runął i nikt nie wzniósł tam nowego. Po latach potomkowie tych mężczyznprobowali odnaleźć skarb, ale do dziś to się nie udało. Zestawienie statystyczne z 1830 roku, podaje, że Drogobycza (Drogobitsch), wtedy jeszcze pustkowie ( pustkowie oznacza jeden dom lub miejsce zamieszkiwane tymczasowo ), przynależy do dóbr lubszeckich.